• AI-romani (fragmente) | Gazmend Krasniqi

    AI-romani Gazmend Krasniqi   PJESA E PARË     Kush do ta kishte çuar ndërmend më parë ekzistencën e AI-romanit? Ndoshta askush, sepse duhej një mendje që nuk ishte më krejt njerëzore. Me çfarë zbulimesh mund të krahasohet AI? Me zjarrin? Me rrotën? Këto janë krahasime të një kohe kur njeriu ishte ende autori i…

  • Një roman në dosjet e policisë: pasthënie | Gazmend Krasniqi

    Një roman në dosjet e policisë Dy fjalë për lexuesin Gazmend Krasniqi   Ky roman ka folur gjatë për veten e vet, megjithatë gjithmonë mbetet diçka për të shtuar. Në fillim të viteve ’90, mund të shihej se para shkrimtarit shqiptar, që nga e kaluara trashëgonte sindromën provinciale të vetizolimit, paraqiteshin tri pamje: – të…

  • Si shkruhet një roman dashurie | Gazmend Krasniqi

      SI SHKRUHET NJË ROMAN DASHURIE (fragmente)   Dashuritë e mëdha janë si fantazmat: pak kush i ka parë, por shumë flasin për to… PARANOJA DHE DASHURIA   Tani që mbërriti në dorën time CD-ja e dytë, për të qenë i ndershëm me vete e me të tjerët, u ula të dëshmoj gjithçka që ka…

  • Personazhi dhe intertekstualiteti | Gazmend Krasniqi

    PERSONAZHI DHE INTERTEKSTUALITETI (Kjo trajtesë ka objekt romane si “Një roman në dosjet e policisë”)   Personazhi i romanit postmodernist karakterizohet nga individualizmi postmodern[1]. Ky është ndryshe nga tipi, një personazh që në drejtimin realist përmblidhte në vetvete tiparet karakteristike të të gjithë atyre që pak a shumë i ngjajnë atij: një model i llojit…

  • Metafiksioni | Gazmend Krasniqi

    METAFIKSIONI (Kjo trajtesë ka objekt romane si “Si shkruhet një roman i lumturisë”)           Sipas një ideje të njohur (shprehur dhe përcjellë, ndër të tjerë, nga Linda Hutcheon dhe Umberto Eco): nëse shpirti avangard i modernizmit shkoi deri në heshtje (Eco, 1996: 553), postmodernizmi shfaqet me idenë që duhet të “rivizitojmë” historinë. Por postmodernizmi, në…

  • Histori apo fiksion | Gazmend Krasniqi

    HISTORI APO FIKSION (Kjo trajtesë ka objekt romane si “Si shkruhet një roman dashurie”)   Te tregimi Pier Menardi – autori i Don Kishotit, edhe pse në një tekst të pandryshuar, ka sisteme të ndryshme diskursi, që përcaktohen nga bota e lexuesit ose e epokës së tij. Të njëjtat fjalë, lexuesi i Servantesit dhe ai…

  • Belle Époque, romani i ri | Gazmend Krasniqi

    Romani i ri Belle Époque Së shpejti në dorën e lexuesit Kohët e fundit flitet shumë për ndërtimin e një sistemi vlerash nga i cili duhet të burojnë kriteret e vlerësimit të letërsisë. Por çfarë ndodh kur një sistem i tillë ndërtohet? Cilat janë marrëdhëniet mes atyre që e formësojnë atë dhe atyre që përjashtohen…

  • A i erdhi fundi romanit | Gazmend Krasniqi

    A I ERDHI FUNDI ROMANIT Nga paraqitja e përplasjes së tipareve të përgjithshme na rezulton se drejtimi letrar që shfaqet në skenë, ka kritikat e tij për atë që synon ta zëvendësojë. Duhet thënë: Modernizmi nuk është një thyerje e parë dhe e pakrahasueshme: në tërbimin e tij për të shkatërruar e sjellë risi rrënjësore,…

  • Vdekja e Edward Lear-it | Donald Barthelme

    Një tregim tipik postmodernist nga Donald Barthelme, që ngre në kult sensin e lojës. Do të kishim dashur që tregimi të na fliste për Gjergj Kokalin, mikun e Lear-it, me të cilon u varrosën bashkë, siç tregon fotoja ilustruese e tregimit, por nuk mund ta kërkojmë këtë nga një tregim i ngritur mbi qëllime artistike…

  • Si funksionon letërsia | Gazmend Krasniqi

    Ky përshkrim i thjeshtëzuar teorik, i mbështetur në librin më të famshëm e të referueshëm të llojit, kërkon të hedhë dritë mbi natyrën e letërsisë – statusit të tekstit dhe statusit të sistemit letrar të një gjuhe, si dhe të raporteve të saj me gjuhët e kulturat e tjera, marrëse apo dhënëse g.k.   Hapja…