• Romantizmi shqiptar | Gazmend Krasniqi

    Meqë romantizmi e përcaktoi veten si modernitet qysh se u rreshtua në kampin që donte të sfidonte tradicionalen (ishte një nga të parët që debatoi me traditën e madhe klasiciste, e cila kishte sunduar aq gjatë letërsinë dhe kulturën evropiane), le të përpiqemi të japim një tipologji që ndërton poetikën e tij si drejtim letrar…

  • Ndërthurja e modernizmit dhe postmodernizmit | Gazmend Krasniqi

    Ndërthurja e modernizmit dhe postmodernizmit një lexim teorik     NJË SPROVË, e nxitur nga një bisedë me miken time, Albana Ndoja Deda, profesoreshën e lëndës së stilistikës në universitetin e Tiranës, për të tërhequr studentët, amatorët dhe dashamirësit e letërsisë në diskutimet e analizave dhe interpretimeve.   Leximi i parë   Heshtim kur gjërat…

  • Personazhi dhe intertekstualiteti | Gazmend Krasniqi

    PERSONAZHI DHE INTERTEKSTUALITETI (Kjo trajtesë ka objekt romane si “Një roman në dosjet e policisë”)   Personazhi i romanit postmodernist karakterizohet nga individualizmi postmodern[1]. Ky është ndryshe nga tipi, një personazh që në drejtimin realist përmblidhte në vetvete tiparet karakteristike të të gjithë atyre që pak a shumë i ngjajnë atij: një model i llojit…

  • Metafiksioni | Gazmend Krasniqi

    METAFIKSIONI (Kjo trajtesë ka objekt romane si “Si shkruhet një roman i lumturisë”)           Sipas një ideje të njohur (shprehur dhe përcjellë, ndër të tjerë, nga Linda Hutcheon dhe Umberto Eco): nëse shpirti avangard i modernizmit shkoi deri në heshtje (Eco, 1996: 553), postmodernizmi shfaqet me idenë që duhet të “rivizitojmë” historinë. Por postmodernizmi, në…

  • Histori apo fiksion | Gazmend Krasniqi

    HISTORI APO FIKSION (Kjo trajtesë ka objekt romane si “Si shkruhet një roman dashurie”)   Te tregimi Pier Menardi – autori i Don Kishotit, edhe pse në një tekst të pandryshuar, ka sisteme të ndryshme diskursi, që përcaktohen nga bota e lexuesit ose e epokës së tij. Të njëjtat fjalë, lexuesi i Servantesit dhe ai…

  • A i erdhi fundi romanit | Gazmend Krasniqi

    A I ERDHI FUNDI ROMANIT Nga paraqitja e përplasjes së tipareve të përgjithshme na rezulton se drejtimi letrar që shfaqet në skenë, ka kritikat e tij për atë që synon ta zëvendësojë. Duhet thënë: Modernizmi nuk është një thyerje e parë dhe e pakrahasueshme: në tërbimin e tij për të shkatërruar e sjellë risi rrënjësore,…

  • Rrugëtimi i prozës shqipe në 100 vjet | Gazmend Krasniqi

        Njerëzit mund t’u përshtaten narrativave në mënyrë që t’i kontrollojnë ato, por nga ana tjetër këto nuk janë fikse dhe mund të ndryshohen. Modelet realiste dhe moderniste nuk bëhen pengesë për kërkime të reja. Tregimi shpreh lloje të ndryshme të së vërtetës, si rezistencë ndaj pikëpamjeve totalizuese të botës, ku mund të eksplorohen…

  • Si funksionon letërsia | Gazmend Krasniqi

    Ky përshkrim i thjeshtëzuar teorik, i mbështetur në librin më të famshëm e të referueshëm të llojit, kërkon të hedhë dritë mbi natyrën e letërsisë – statusit të tekstit dhe statusit të sistemit letrar të një gjuhe, si dhe të raporteve të saj me gjuhët e kulturat e tjera, marrëse apo dhënëse g.k.   Hapja…

  • Si të lexohet Si shkruhet një roman i lumturisë | Gazmend Krasniqi

    Sipas një ideje të njohur (shprehur dhe përcjellë, ndër të tjerë, nga Linda Hutcheon dhe Umberto Eco): nëse shpirti avangard i modernizmit shkoi deri në heshtje (Eco, 1996: 553), postmodernizmi shfaqet me idenë që duhet të “rivizitojmë” historinë. Por postmodernizmi, në mënyrë paradoksale, është pranuar si art të cilin e karakterizon: – si historia,                …

  • Si të lexohet Si shkruhet një roman dashurie | Gazmend Krasniqi

    Te tregimi Pier Menardi – autori i Don Kishotit, edhe pse në një tekst të pandryshuar, ka sisteme të ndryshme diskursi, që përcaktohen nga bota e lexuesit ose e epokës së tij. Të njëjtat fjalë, lexuesi i Servantesit dhe ai i Menardit, sipas Borges-it, i lexojnë ndryshe: Historia, mëmë e së vërtetës; ideja të lë…