Harmoni | Gazmend Krasniqi

Ky cikël është pjesë e një libri poetik që vjen pas atij me titull Po ti, kush je.

Ai lind nga nevoja për të parë atë që shpesh mbetet e padukshme. Nuk është për të dhënë përgjigje, por për të ndjerë rrjedhën e çasteve të vogla që formojnë jetën. Një filxhan kafeje që ftohet, një pemë që mbledh kujtimet e të gjithë atyre që e kanë prekur, një hap i heshtur në rrugët e qytetit: të gjitha këto janë universet e mia të vogla.

Poezia këtu nuk ndjek linjë të drejtë, nuk kërkon përfundim. Ajo është lëvizje e brendshme, një përpjekje për të dëgjuar kohën teksa kalon dhe heshtjen që mbetet pas. Çdo detaj ka rëndësinë e vet, çdo kujtim ka peshën e vet, dhe në heshtjen që duket e thjeshtë, gjen dritën që i jep kuptim ekzistencës.

Ky libër nuk udhëzon, nuk zgjidh, nuk përcakton. Ai fton të vëzhgosh, të ndjesh, të pranosh se çdo çast është i rëndësishëm, edhe kur duket i parëndësishëm. Ai flet për atë që nuk mund të thuhet, për atë që mbetet vetëm në ajër, në një shikim, në një kujtim të vogël, dhe që, për një çast të shkurtër, na lidh me gjithçka që është.

Poezia nuk është përgjigje, është mënyra më e afërt për të kuptuar se çfarë ka qenë, çfarë është dhe çfarë mund të jetë. Ajo është një ftesë për t’u përpjekur të shohësh universin në çdo grimcë të jetës dhe të pranosh se edhe heshtja ka zërin e vet.

g.k.

 

 

HARMONI

 

*

E di, prej kohësh

nuk keni marrë vargje prej meje:

këtë mëngjes, ma kujtoi rubineti

që nuk ka asnjë pikë ujë.

 

Në fakt, shëndeti ka prirë mirë

dhe ka tepruar koha e lirë:

si tashti që shtriqem

nën pushtetin e mungesës.

 

Te filxhani i kafesë

një copëz qielli prapë ruan heshtjen

e të gjithë atyre që u larguan

prej anës sime të errët.

 

Prapë përgjigjet s’e gjejnë rrugën,

në këtë dhomë,

ku çdo send ka një kujtesë

që s’e ndan me askënd,

 

Ku dhe unë, ndoshta, jam bërë send:

një enë ku heshtja mban frymën.

Tingujt që kurrë s’i zotëruam

i leh një qen në muzg.

 

 

*

Nuk e kam thënë ende se drita

në mëngjes hyn me vonesë

si përgjigje që s’e prisja më.

 

Ndoshta gjithçka ndodh

në një sallë pritjeje pa orë,

ku zërat janë vetëm dritë që lëviz.

 

Diku dikush niset,

diku tjetër asgjë nuk fillon.

Në tavolinë dridhet një filxhan kafeje,

si një planet që s’ka më orbitë.

 

Në ekranin e heshtjes shfaqen emra:

“Ndoshta”, “Jo ende”, “Tani”.

Po në çastin që drita shuhet,

Më duket se e di

që pritja është forma më e pastër

e lëvizjes.

 

*

Ndonjëherë –

i them poezisë

ta kafshojë dorën time,

të shoh nëse më përket akoma.

 

Ndonjëherë –

i them ta presë

dhe t’i bëjë vend një tjetre

që di si të përkëdhelë.

 

Ndonjëherë –

t’i humbë të dyja,

që të mos kujtoj sa herë kanë kërkuar

për dikë që nuk ishte aty.

 

Kur është në orë të mira

dhe e bën,

zgjohem e shoh se kam fjetur

me grushtin shtrënguar –

 

Një kujtim,

që nuk dua ta ndaj me askënd,

ruan dhimbjen time

si çantë të shtrenjtë firmato.

 

*

Si pluhur i lodhur

që ulet mbi gurin ndanë rrugës,

shpirti im fshihet –

herë pas here, i heshtur.

 

Ndoshta jam dritë, pa zhurmë,

që flet për një qiell tjetër,

për vendet e lëna pas

si grumbull pemësh të thara;

 

Diku ku zërat që bien përplasen

në një mur të palëvizshëm –

ku koha, e lidhur me një fije të vetme,

është shuar.

 

Si hyra në këtë planet?

Dhe pse nuk dua të kthehem

në planetin tim?

A do më thërrasin prapë atje?

 

Për sa kohë jam këtu,

me pyetjet e mia

vetëm fus letra në shishe

e shishe në oqean.

 

Një ditë, me siguri,

do më marrin prej këtu –

po a do të jem unë atje?

Apo do jem gjithmonë i kësaj heshtjeje,

Një flluskë që kurrë s’ka pasur mundësi

të shpërthejë,

një zgjim i shuar në ajrin e hollë,

kujtim gjithmonë i paplotë!

 

*

Historia nxiton –

por brenda saj një grua harron çantën në autobus

dhe kthehet,

duke e bërë kohën të ndalojë për një sekondë.

Ndoshta aty fillon gjithësia.

 

Një mizë rri pezull në dritë,

si dëshmitare e pavdekshme

e çdo “tani” që ne e quajmë të përkohshëm,

por nuk e njohim atë gjuhë:

 

Duam përgjigje nga universi,

kur ndoshta ai veç qesh,

si një poet plak

që s’ka më durim për metafora.

 

Zoti vetë

mund të jetë një valë radioje

që vjen nga larg,

ose zëri që thotë: “Mos harro qumështin.”

 

Mund të jetë era

në dritaren që harruam ta mbyllim,

që luan me kujtimet

e trazon letrat mbi tryezë,

 

Se ndoshta gjithçka që ka qenë ndonjëherë

ende është:

diku,

duke na pritur ta vërejmë.

 

*

Një filxhan kafeje që ftohet në dritare

është po aq univers sa një yll që shuhet?

Duam të kuptojmë gjithçka,

por edhe një orë dore nuk i di të gjitha minutat –

disa thjesht heshtin,

të tjerat rrinë pezull mes dy rrahjeve.

 

Duam të besojmë

se njeriu s’është aq i vogël, sa të mos kuptojë

se kur përkulet një grua të lidhë këpucët

në atë gjest ndalet koha;

se një burrë që sheh qiellin në dritare

nuk pyet më për kuptim;

 

Se universi ka zakone të vogla njerëzore –

harron, vonohet, bën gabime drejtshkrimore;

Por një poet qesh me ne,

një tjetër thotë se është shenjë dashurie –

prandaj kundrojmë hënën

që përpiqet të kujtojë se çfarë është.

 

Derisa diku dikush ndez një cigare,

me dritën që mban erën e një fillimi,

me fundin se gjithçka që ndriçon

është vetëm kujtimi i dy duarve

që dikur u prekën

për të provuar nëse ishin të gjalla,

 

Apo pse trupi do të donte të bëhej nata,

kur si gjithçka

e ka zemrën në progresion

me vetveten.

 

*

I jap një dorë barit

dhe ai ngrihet lart, i heshtur,

si një pyll i vogël plot me legjenda.

 

I jap një dorë jetës

dhe ajo bëhet shtylla e hijes së botës

mbi trupin e një fluture të vdekur,

përthithur nga balta,

ku çdo njollë bëhej përgjithmonë pjesë e tokës.

 

Por nuk dihet kush udhëtoi më parë:

dora, bari, flutura apo koha:

secila qëndron

në heshtjen që mbetet pas veprimit.

 

Ose se unë ndjej sikur i njoh gjërat e vërteta

që ende nuk i di.

Ose se më pëlqen të di si gënjej, kur kalojnë si një çast,

si një aromë e mirë.

 

*

Po, është herët të flasësh për atë fjalë

që secili nga ne e mban fshehur:

si një thikë që e ndien vetëm

kur e prek pa dashur.

Edhe në këtë ndalesë të beftë, të heshtur,

ku gjithçka është e zakonshme – si fletë

që e sjell era, që na ikën përjetësisht –

nuk ka asnjë dëshmi se do të lërë shenjë.

 

Në fytyrën e natës,

ndoshta ka një fjalë për të,

por edhe ajo ka humbur.

Një nënkuptim që ngjitet në lëkurën e saj të kuqe

nga zjarrmia,

duke shndërruar gjithçka që ishte

në gjithçka që nuk do të mund të bëhej.

Ashtu si ne, fjalët gjithmonë kërkojnë

të jenë diçka më shumë,

një kujtim, një ëndërr që ka shpërthyer

në çdo çast të humbur.

Një pasqyrë e thellë, që tregon një jetë që s’ka ndodhur kurrë,

por të gjithëve u ka takuar.

 

Ndonjëherë është herët të flasësh për atë fjalë

që ndjehet me turp për veten e vet

dhe është gati të vdesë brenda teje,

ku ke humbur, siç duket,

diçka të tmerrshme.

Por, kur e gjete,

u trishtove edhe më shumë.

 

*

Vazhdoj të ec rrugëve të këtij qyteti

si gabim i vogël.

Të kërkoj një vend që nuk ekziston.

Të qesh me tonin serioz të fjalëve

që duan të shtrijnë hapin me mua.

 

Edhe nëse fryn, yjet nuk bien: shikojnë

heshtjen e vogël dhe të gërvishtur,

një poezi pa besim se dëgjohet,

se shpëton kënd nga fleta

paksa e përkulur

si pemë që kërkon dritë.

 

Do provojë se dhimbja  mund të jetë muzikë?

Ajo që pret

ndoshta kalon pranë në errësirën që avitet,

se shtangen shtëpitë,

me heshtjen si pallto e vjetër mbi supe:

 

Që ndoshta kanë parë një grua

të mos e fshijë emrin e një burri

nga letra që s’e nisi kurrë,

por s’janë të sigurta se panë gjithçka

apo se e mbajnë mend si ndodhi.

 

Unë mund të dëshmoj vetëm se çoj në shtëpi

një grimcë dheu në këpucë,

që rrotullohet sikur di se çfarë ndodhi.

Si shtatë zanat e bardha, të pakapshme,

të një kenge në dhomë:

të muzikës që s’i zbulon sekretet kurrë

sado të qahen fjalët.

 

Dhe asgjë s’ndryshon,

përveç mënyrës si e shoh.

 

*

Tash, që po harrojmë fjalën karantinë,

gjithçka duket më e pastër –

edhe ajri, edhe ndjenja e fajit,

edhe një shikim që s’ka ku të shkojë.

 

Një fëmijë hedh gurë në ujë

dhe krijon galaktikën që zgjat tre sekonda.

Edhe pse Askush nuk e sheh, përveç ujit,

që mban shënim çdo përpjekje për lavdi.

 

Në raftin e librave,

filozofët flenë krah për krah

me manualet e higjienës:

ndoshta harmonia që kërkonim.

 

Edhe Zoti është plot humor,

kur rrëzojmë yjet nga raftet e mendjes

për t’i bërë vend një kujtimi të vogël,

një fjale që s’u tha kurrë me zë.

 

Dhe kur gjithçka mbaron,

kur universi përkulet për të marrë frymë,

një fije drite mbetet pezull,

ndoshta për të na kujtuar

se ishim, për një çast, të ndritshëm dhe qesharakë

njëkohësisht,

 

Si poezi që ka turp nga bota.

 

*

Mendimet që përpiqen të marrin formë,

sillen si peshqit e vegjël

që bëhen valë:

thjesht lëvizje, jo përfundim.

 

Këtu ku gjithçka rrjedh,

përpiqem të qëndroj pa lëvizur,

si dëshmitar i durueshëm i vetvetes.

E megjithatë çdo frymëmarrje më zhvendos,

çdo kujtim më përzien me oqeanin.

 

Nëse kjo është liri,

pse ndihem si rërë pa breg?

Nëse ky është besim,

kujt i besohet, kur gjithçka zhduket?

 

Ndoshta jeta është kjo:

Peshqit të mendojnë

se oqeani është shpikje e tyre;

 

Se kur ikin fjalët,

ajo që mbetet është një frymë e vogël,

si kurriz peshku që shkëlqen një sekondë në rrjedhë

para se të bëhet pjesë e saj përsëri

 

Si dikush që zotat e quajtën Heraklit.

 

*

Nëse do të shkruaja sot, do ta bëja

Për të thënë se Perëndia harroi

Të na takojë – si ai zog i heshtur,

Që fluturon mbi ujë dhe nuk e ndien peshën e valëve,

As kur bie një tërmet i vogël brenda tij,

As kur fjalët që nuk thuhen shtrihen si fije bari

Në një pemë të thyer, që ndaloi rritjen.

Por ne, gjithmonë sërish këtu,

Si akullore që derdhet mbi tavolinën e nxehtë,

Do mendojmë: Përjetësia

Përbëhet nga çdo gjë që nuk ishte kurrë,

Që s’ka shkuar kurrë në drejtimin e duhur,

Nga çdo grumbull gjethesh që mbetet

Si një pasqyrë e brishtë në dritën e perëndimit.

 

Në shkëndijën që më mban, diçka vërtitet me mundim –

Sikur nuk do mund të dalim kurrë nga kjo pikë e humbur,

Sikur është pikërisht ajo që nuk ka ndodhur kurrë,

Që dashka të mbetet – të paktën për një çast – e vërtetë.

 

*

Po shkruaj këto rreshta,

për të kuptuar se çfarë ndodh me mua,

kur gjithçka është këtu:

një trup që prek një tjetër trup,

një moment që kalon,

pasi na ka shkrirë bashkë

si një nebulozë yjore.

 

Jo për një të nesërme,

jo për një të ardhme

që s’e di nëse duhej të ishte –

Në sytë e tu marr frymë:

Kjo është e gjitha.

 

Ndoshta ka përjetësi këtu,

por ajo ka shpërthyer;

si një flluskë çamçakëzi –

la vetëm jehonën

në dhomën e qetë

 

Si dritë që vjen nga kozmosi,

si kujtim i padukshëm

që na vë dorën mbi shpatulla:

se shfaqja ka mbaruar.

 

*

Jam i tremburi

Nga një dritë më e fortë se çdo hënë:

më prekte, më tërhiqte

si dashuria që nuk kërkon falje,

sepse e di se të gjithë do të kthehemi tek ajo.

 

Po jam ende këtu,

duke parë natyrën

të bëjë atë që bën më mirë:

të mbajë gjithçka gjallë,

edhe kur heshtja duket e përjetshme.

 

Ku ndodhin plot gjëra pa ty:

çelësa që bien në dysheme,

dritat që ndizen e fiken,

një grua që në katin sipër ushtrohet në piano,

duke luajtur të njëjtën pjesë gabim.

Ku ndodhin gjëra që s’i dallon kurrë:

sikur bie borë në shpinën e lepurit të bardhë;

sikur çdo gjë që ka qenë dikur

ende lundron diku:

jo si fantazmë,

por se harroi të futej në radhë.

 

Kur çdo hap lë një pluhur të padukshëm,

një kujtim të vogël që nuk mund të ruhet,

por që do të jetë gjithmonë aty,

në çdo ditë si kjo

që kalon mbi ne,

ndoshta pa e ditur kurrë që ishte.

 

Ku sheh karrigen e brishtë

që mban hijen e dikujt që s’është më.

Dhe një libër i harruar

që hapet vetë,

të flasë me fjalë që të vjen t’i firmosësh

rrufeshëm.

 

*

Kur ndalem përballë një peme

dhe ndjej që më njeh,

se i mban mend fytyrat

që e kanë parë,

nuk dua sy që më shohin.

 

Nuk dua të më dëgjojnë

kur i flas tokës me zë të ulët,

sikur po i kërkoj leje të qëndroj.

 

Kur jam vetëm,

mund të ulem në hijen e një shkëmbi

dhe të mësoj të mos kem emër.

i paqetë, por i qetë,

i zhdukur, por më shumë se kurrë këtu.

 

Ku gjërat që dua nuk mbajnë orë,

e nuk bëjnë pyetje për zanatin tim.

Ku era më kalon pranë,

si dikush që më njeh,

por as që më përmend.

 

Si dikush

që lexon

në kujtesën e pemës,

por i duhet kohë të kuptojë

se çfarë dhurate qe kjo