Hajt, të dalim, pra, sëbashku,
Kur faqe qielli shtrihet nata
Si pacient në tryezë kirurgu.
Të bredhim mes rrugësh të shkreta
Dhe lokalesh të paqeta,
Ndër hotele njënatëshe, çmimelira,
Me dyshemenë plot guacka stridhesh:
Rrugë që ndjekin si argument vulgar
Synimi tinzar
Që të çon në pyetje shtypëse.
Mos pyet “Ç’pyetje”?
Të nisemi vizitën ta kryejmë.
Në dhomë vejevinë gratë
Që flasin për Mikelangjelon.
Mjegull e verdhë që shpinën rjep ndër qelqe,
Tymi i verdhë që kruan fytyrën ndër qelqe
Frushkulloi gjuhën ndër qoshet e natës
Këmbëmarrë mbi prroskat në tharje,
Priti kurrizit bloza oxhakësh
Tej varej terracës, ka bërë një hedhje,
Kur pa një natë të butë vjeshte,
Mbeti kruspull mbi strehët e fjeti.
Në të vërtet kohë do ketë
Për tymin e verdhë që shket tatëpjetë
Duke kruar shpinën ndër qelqe,
Kohë do ketë, kohë do ketë
Ta bësh gati fytyrën për takime
Do ketë kohë për vrasje e krijime
Kohë për vepra e ditë duarsh
Që ngrenë e hedhin pyetje për ty
Kohë për ty e kohë për mua
Dhe kohë për njëqind mëdyshje
Për njëqind shqyrtime e rishqyrtime
Para se të marrim çaj e panine.
Në dhomë vejevinë gratë
Që flasin për Mikelangjelon.
Në të vërtet kohë do ketë
Për pyetjen – A kam guxim? A kam guxim?
Kohë për zbritje e kohë për kthim
Me shogë tullace majë kokës
(Do thonë – të rrallë iu bënë flokët!).
Kostum mëngjesi e jaka e ngritur përpjetë
Kravata moderne, karfica e lehtë.
A do guxoj të shqetësoj gjithësinë?
Në një çast ka kohë për vendime dhe korigjime.
Sepse tashti e njoh gjithçkanë
Kam njohur mbrëmjet, mëngjeset, pasdreket
E mata me lugë kafeje dhe jetën
I njoh zërat që shuhen me ritmin e mekur
Përposh muzikës së dhomës matanë.
Si mund të gënjej më veten?
Tasjhmë i kam njohur të gjithë shikimet,
Shikimet që të ngulin në frazën e gatshme,
Te frazë e gatshme, tek shtrihem prej kapjes
Kut t’jem gozhduar, tek bëj dredha në mur,
T’ia nis, a mundem,
Të pështyj si fundçe cigaresh ditët dhe rrugët e mia?
Si mund të gënjej më veten?
Tashmë i kam njohur të gjithë krahët,
Krahë me relike të bardhë e cullakë
(Nën dritën e llampës pushi duket i murrmë).
Parfumi që vjen nga gratë
Më bën të humb toruan?
Krahë të shtrirë mbuluar me shall.
Si mund të gënjej më veten?
Si mund të nis tashti?
Do them përshkova në muzgje sa udhë
E ndoqa tymërat që ngrihen nga llulla
Burrash të vetmuar në dritare?
Më mirë të isha një palë kthetra vrastare
QË ngasin te fundi i detit në gjumë.
Pasditja, në mbrëmje, kotet e paqtë
Përkëllelë nga pak nga gishta të gjatë,
Përgjumur… e lodhur… a lëngimtare,
E shtrirë përdhe, pranë meje, a teje.
Pas çajit, akullores dhe kekut,
A e çoj çastin në krizën e vet?
Edhe pse qava, kreshmova, u luta,
Edhe pse pashë kokën (të bërë tullace)
t’ma sjellin te pjata,
Nuk jam profet – e kjo vlerë nuk ka.
Kam parë të dridhet çastin e ndritur
Kam parë Lakeun e Përjetshëm t’më mbajë
pallton, ckërmitur,
E, shkurt, frikë pata.
Në fund të fundit, ia vlente dot
Pas çajit, filxhaneve, reçelit,
Mes bisedash mes meje teje
Do vlente mundimi të presësh
Çdo gjë me darën e qeshjes,
Gjithësinë ta kthesh në top
Që shtyhet drejt pyetjes dërmuese,
Me thanë:”Jam Llazari, kthehem nga vdekja,
Kthehem t’ju them gjithçka, gjithçka – sot” –
Nëse dikush vë nënkrejsë vetes përposh
Do thoshte: “Ç’pata parasysh, s’është kjo,
S’është kjo.”
Në fund të fundit, ia vlente vallë,
Do vlente mundimi
Pas muzgjesh, pas kopshtesh e rrugësh të lagura,
Romanesh e kupash të çajit, fustanesh
që fërfërijnë mbi dyshemenë,
Pas kaq e shumë herë më tepër se kaq? –
E pamundur të them se ç’më bren përbrenda,
Sikur fanar magjik tregon nervat e shfaqura në ekran
A do vlente mundimi
Nëse dikush vë nënkrejsën a heq një shall,
Duke kthyer nga dritarja të thoshte:
“Ç’pata parasysh s’është kjo,
S’është kjo.”
Nuk jam princi Hamlet, as dua të jem:
Jam një oborrtar shpure, me dobi
Me ngritë një sukses, skena dy a tri,
Këshilla për princin; padyshim, instrument i ri,
Sajdisës, gjithë qejf për të bërë ndere,
Diplomat, për kujdese i prerë,
Dendur me fraza solemne, por ndodh që vesh t’mos merren,
Ç’është e vërteta, gati gaz për të tjerët,
Gati i marrë, disa herë.
U plaka… u plaka…
Pantolla me mangjet do mbaj tash e prapa.
Do ndaj flokët në mes? Të ha një pjeshkë, do guxoj?
Do vesh dona të gjata, në breg të detit të shkoj,
Dëgjova sirenat, shoqja shoqes t’i këndojë.
S’besoj ta kenë me mua.
I pashë kalëruar drejt detit të hapur
Duke krehur floknajën e dallgëve
Kur uji nga era kthehet në zi e bardh
Në kthinat e detit jemi vonuar
Pranë sirenash me kurora algash të murrme
Derisa zërat njerëzorë na zgjuan, e shkuam drejt fundesh.
Shqipëroi: Gazmend Krasniqi
Shënim për shqipërimin e poezisë:
“Dashuria e vërtetë e Alfred Prufrock-ut”
Megjithëse një nga krijimet e para të Eliot-it, kjo poezi mbetet mjaft efektive me pranëvëniet metafizike të imazheve, në kontrollin e vargut të lirë, në diksionin ironik, në shumëfishimin e aluzioneve indirekte.
Eliot-i e ka pranuar vetë se burimi kryesor i kësaj poetike e ka burimin te një poet i simbolizmit francez, i cili quhet Jules Laforgue (1860-1887). Te poezia “Dimri që po vjen”, ky poet pat shkruar, kaq afër me ritmin e Eliotit: vargje të përziera, të masave të ndryshme, por që rimojnë. Por, megjithëse i qaset formës me liri të dukshme, që në krye duhet thënë se Eliot-i është shprehur që “nuk ka varg të lirë në kuptimin e lirë të fjalës”, që përcakton konceptin e tij për këtë formë të të shkruarit të poezisë.
Pra, këtë shqipërim të hershëm e ka përcaktuar përpjekja për të përcjellë muzikën e origjinalit, duke e dhënë përmes vargjesh të përziera dhe rimash të herëpashershme.
(Është i njëjti parim që kam ndjekur te shqipërimi i poezive “Shiu në halishtë”, nga Gabriele D’Annunzio, dhe “Qytetari i Panjohur”, nga W.H. Auden)
Duhet të kujtoj se kjo ka ndodhur te unë kur praktikat e shkrimit dhe të përkthimit jepnin e merrnin me njëra – tjetrën, prandaj jam ndjerë i çliruar nga sforcimet.
Çfarë mund të ketë dalë pas gjithë këtyre “makinacioneve”, kur, siç thotë Odiseas Elitis në fjalimin e tij të Çmimit Nobel: “Ne ju njohim ju dhe ju na njihni ne përmes dhjetë a tridhjetë përqindëshit që mbetet nga një vepër pas përkthimit”? Idetë e mia për parimet bazike të përkthimit mund të shihen te linku: https://gazmendkrasniqi9.wordpress.com/2025/12/15/perkthimi-si-krijim-gazmend-krasniqi/?fbclid=IwY2xjawO2owVleHRuA2FlbQIxMQBzcnRjBmFwcF9pZBAyMjIwMzkxNzg4MjAwODkyAAEeO1UOB9UycLp00ecKFs7hRCPkVjz04XSIeFJeH1MaaEASVokxdSDk9Zy7U68_aem_ADeeROeYokH3o9OGqXepCQ

Lini një koment